“ဒီလက်မှတ်ကို ဘယ်လိုဖတ်ရမလဲ” ဟု မေးချင်ရုံဖြင့် လက်မှတ်တစ်ခုလုံးကို လူမြင်ကွင်းသို့ တင်ရန် မလိုပါ။ ဂဏန်းများအပြင် barcode၊ လက်မှတ်သီးသန့်အမှတ်နှင့် ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များပါ ပုံထဲတွင် ပါသွားနိုင်သည်။ မူရင်းမှတ်တမ်းကို ထိန်းထားခြင်းနှင့် အများပြည်သူကို ပြသခြင်းသည် မတူသော အလုပ်နှစ်ခုဖြစ်သည်။
Live22 ၏ ထီလမ်းညွှန်ကဏ္ဍ မှ ဒီဆောင်းပါးက ပုံတစ်ပုံမတင်မီ စဉ်းစားသင့်သော ကိုယ်ရေးလုံခြုံမှုကို ရှင်းပြထားသည်။ စာရွက်လက်မှတ်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ် receipt နှင့် account screenshot တို့၏ အချက်အလက်နေရာချထားပုံ ကွာနိုင်သည်။ ပုံပါနမူနာကို တကယ့်ဝန်ဆောင်မှု၏ လက်မှတ်ဒီဇိုင်းဟု မယူဆပါနှင့်။
ရွေးထားသောဂဏန်းနှင့် လက်မှတ်သီးသန့်အမှတ် မတူပါ
အဓိကဂဏန်းအတွဲကို အများက မြင်သာစွာ ဖတ်နိုင်သော်လည်း အောက်ခြေမှ barcode သို့မဟုတ် serial number က ဘာအတွက်လဲဆိုတာ ပုံကိုကြည့်ရုံဖြင့် မသိနိုင်ပါ။ “ဒါက မသိသာတဲ့ လိုင်းတွေပဲ” ဟု မယူဆသင့်ပါ။
New Jersey Lottery ၏ လူမှုမီဒီယာလမ်းညွှန် တွင် ပေါက်လက်မှတ်၏ barcode အပြည့်မြင်ရသော ဓာတ်ပုံများကို မတင်ရန် လုံခြုံရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် သတိပေးထားသည်။ ထိုစာမျက်နှာက အများပြည်သူတင်ထားသော အကြောင်းအရာကို အခြားသူများ ရယူအသုံးပြုနိုင်ကြောင်းလည်း ရှင်းပြသည်။ ဤသည်မှာ ထိုအဖွဲ့၏ မူဝါဒဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံဥပဒေ သို့မဟုတ် Live22 ၏ ထီစနစ်ကို အတည်ပြုခြင်း မဟုတ်ပါ။
အလွယ်ဆုံးကာကွယ်မှုမှာ မတင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မေးခွန်းကို စာသားဖြင့် ရှင်းပြနိုင်လျှင် ပုံအပြည့်တင်ရန် မလိုပါ။ အခြားသူ၏ လက်မှတ်၊ အမည်၊ ဖုန်းနံပါတ် သို့မဟုတ် ငွေကြေးမှတ်တမ်းကိုလည်း ခွင့်မရှိဘဲ မမျှဝေပါနှင့်။
မူရင်း၊ ကိုယ်ပိုင်မှတ်တမ်းနှင့် အများသို့မျှဝေမည့်ပုံကို ခွဲထားပါ
မူရင်းလက်မှတ် သည် စာရွက်ဖြစ်ပါက မူလအခြေအနေအတိုင်း ထိန်းထားပါ။ ဒီဆောင်းပါးမှ “ဖုံးကွယ်ရန်” ဆိုသည့်အချက်သည် အွန်လိုင်းမျှဝေမည့် ပုံမိတ္တူကို ရည်ညွှန်းသည်။ မူရင်းစာရွက်ကို ဖြတ်ခြင်း၊ barcode ကိုဖျက်ခြင်း သို့မဟုတ် လိုအပ်သော အချက်အလက်များ ပျက်စီးစေခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပါ။
ကိုယ်ပိုင်မှတ်တမ်းမိတ္တူ ကို လူထုမြင်နိုင်သော album သို့မဟုတ် link တွင် မထားပါနှင့်။ ဖိုင်တစ်ခုကို ကိုယ့်ဖုန်းထဲသိမ်းထားသည်ဟု ထင်နေသော်လည်း မျှဝေထားသော album ထဲတွင် ရှိမရှိ သီးခြားစစ်ပါ။ ဓာတ်ပုံသည် မူရင်းကို တရားဝင်အစားထိုးပေးမည်ဟုလည်း မယူဆရပါ။ ထိုအချက်ကို သက်ဆိုင်ရာထုတ်ပေးသူ၏ စည်းကမ်းကသာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။
မေးခွန်းအတွက်ပုံ လိုအပ်လျှင် မူရင်းဖိုင်မှ မိတ္တူတစ်ခု သီးခြားပြုလုပ်ပြီး မေးခွန်းနှင့် မသက်ဆိုင်သောနေရာများကို ဖယ်ထားပါ။ မည်သည့်အချက်အလက်ကို မျှဝေနေသလဲဆိုသည်ကို ကိုယ်တိုင်ပြန်စစ်နိုင်မှသာ ဆက်လုပ်ပါ။

ပုံတင်မည့်အစား ဒီလိုမေးနိုင်သည်
ဥပမာ “လက်မှတ်ပေါ်မှာ Draw Date နဲ့ Purchase Date နှစ်ခုရှိတယ်၊ ရလဒ်နေ့စွဲနဲ့ ဘယ်တစ်ခုကို တိုက်ရမလဲ” ဟု မေးလိုသည်ဆိုပါစို့။ ဒီမေးခွန်းအတွက် barcode၊ account ID၊ ပေးချေထားသည့်ပမာဏ သို့မဟုတ် လိပ်စာ မလိုပါ။ Field အမည်နှစ်ခုကို စာသားဖြင့် ဖော်ပြရုံဖြင့် မေးခွန်း၏ အဓိကသဘောကို ရှင်းပြနိုင်သည်။
သီးသန့် draw/date အမှားကို ကိုယ်တိုင် စစ်လိုသည့်အခါ လက်မှတ်အချက်အလက် စစ်ဆေးရန် လမ်းညွှန် မှ ရက်စွဲနှင့် ပွဲစဉ်ကို တိုက်ဆိုင်စစ်သည့်အပိုင်းကို တွဲဖတ်နိုင်သည်။ ထိုသို့စစ်ခြင်းအတွက်လည်း ကိုယ့်မှတ်တမ်းအပြည့်ကို လူမှုကွန်ရက်တွင် တင်ထားရန် မလိုပါ။
ပုံမိတ္တူမျှဝေရန် တကယ်လိုအပ်သေးလျှင်
- မလိုသောဧရိယာကို အရင်ဖြတ်ထုတ်ပါ။ လက်မှတ်အပြည့်၊ ဖုန်းအပေါ်ဘားနှင့် အနီးအနားစာရွက်များကို မဖြစ်မနေပါစေရန် မလိုပါ။
- ကုဒ်နှင့် ကိုယ်ရေးအချက်အလက်ကို အပြည့်ဖယ်ပါ။ Barcode၊ QR၊ ticket/transaction ID၊ account name၊ အမည်၊ ဖုန်းနှင့် အီးမေးလ်တို့ ရှိမရှိ ကြည့်ပါ။ တစ်ဝက်မြင်နေရသော ကိန်းများကိုလည်း မကျန်စေပါနှင့်။
- အလှဆင် sticker တင်ရုံကို အာမခံအဖြစ် မယူပါနှင့်။ Edit လုပ်နေသော project ဖိုင်အစား ထွက်လာသည့် ပုံမိတ္တူကို သီးခြားဖွင့်ပါ။ ဖုံးထားသည်ထင်သောနေရာမှ စာသား၊ အစွန်း သို့မဟုတ် code တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကျန်မကျန် စစ်ပါ။
- ပို့မည့်ဖိုင်ကို ပြန်ရွေးစစ်ပါ။ မိတ္တူကိုပြင်ပြီး မူရင်းဖိုင်ကို မတော်တဆတွဲပို့ခြင်း မဖြစ်စေရန် thumbnail တစ်ခုတည်းကို အားမကိုးပါနှင့်။
- မသေချာလျှင် မျှဝေခြင်းကို ရပ်ပါ။ Field ကို အန္တရာယ်မရှိဟု ခန့်မှန်းမည့်အစား စာသားမေးခွန်းသို့ ပြန်ပြောင်းနိုင်သည်။
ဤလုပ်ဆောင်ချက်များသည် မိမိမျှဝေသော အချက်အလက်ပမာဏကို လျှော့ချရန်ဖြစ်သည်။ ပုံကိုပြင်ထားခြင်းက လုံခြုံမှုအပြည့် အာမခံချက်မပေးသကဲ့သို့ လက်မှတ်သည် အစစ်ဟုတ်မဟုတ်၊ ပေါက်မပေါက်ကိုလည်း သက်သေမပြပါ။
Private group သို့မဟုတ် chat ဆိုလျှင် စိတ်ချရပြီလား
ကြည့်ခွင့်ရသူနည်းခြင်းသည် ပုံကို ထပ်မံကူးယူမည်မဟုတ်ဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပါ။ မိတ်ဆွေတစ်ဦးထံ မေးခွန်းပို့ခြင်းနှင့် အတည်ပြုပြီးသော အကူအညီဌာနထံ လိုအပ်သည့်အချက်ကို ပေးခြင်းတို့ကို ခွဲပါ။ Social-media comment မှ မသိသူပေးသော “support” လင့်ခ်သို့ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းအပြည့် မတင်ပါနှင့်။
Florida Lottery ၏ Security လမ်းညွှန် ကလည်း ပေါက်လက်မှတ်ဓာတ်ပုံကို လူမှုမီဒီယာ သို့မဟုတ် website များတွင် မတင်ရန် သတိပေးထားသည်။ သံသယဖြစ်ဖွယ် ဆက်သွယ်မှုရှိလျှင် မတုံ့ပြန်ဘဲ ကိုယ်တိုင်အတည်ပြုထားသော ဆက်သွယ်ရာလမ်းကြောင်းမှ စုံစမ်းရန် အကြံပြုသည်။ ဒီဥပမာကို သီးခြားနိုင်ငံ၏ ဆုထုတ်စည်းကမ်းအဖြစ် မသုံးရပါ။
ပုံကို တင်မိပြီးသားဖြစ်လျှင်
ဖြန့်ဝေမှုကို ဆက်မတိုးစေဘဲ post သို့မဟုတ် မျှဝေထားသော link ကို ပြန်စစ်ပြီး ဖယ်ရှားနိုင်သမျှ ဖယ်ရှားပါ။ ဘယ်အချိန်၊ ဘယ်နေရာ၊ ဘာအချက်အလက် ပါသွားသလဲကို ကိုယ်ပိုင်မှတ်တမ်းထားပါ။ ဖျက်လိုက်ခြင်းကြောင့် အခြားသူသိမ်းထားသော မိတ္တူအားလုံး ပျောက်သွားမည်ဟု မယူဆပါနှင့်။
လက်မှတ်သီးသန့်အချက်အလက် ပါသွားပါက အတည်ပြုထားသော ထုတ်ပေးသူ၏ ဆက်သွယ်ရာနေရာတွင် အခြေအနေကို အနည်းဆုံးလိုအပ်သည့်အချက်ဖြင့် ရှင်းပြပါ။ အကောင့်စကားဝှက် သို့မဟုတ် OTP ပါသွားလျှင် account security ကိစ္စအဖြစ် ချက်ချင်းကိုင်တွယ်ရန် လိုသည်။ “ပုံဖျက်ပြီးပြီ၊ ဘာမှမဖြစ်နိုင်တော့ဘူး” ဟူသော ကောက်ချက်ကို ရှောင်ပါ။
ဤဆောင်းပါးသည် အရွယ်ရောက်သူများအတွက် အချက်အလက်လမ်းညွှန်ဖြစ်သည်။ ငွေကြေးဆုံးရှုံးနိုင်ပြီး ရလဒ် သို့မဟုတ် ပြန်အမ်းငွေကို အာမခံမထားပါ။
